Kenniscentrum / Opvoeding en ontwikkeling

Opvoeding en ontwikkeling

Bijplaatsing

Zie: Nieuwe plaatsing

Hechting

Wat zijn de oorzaken en gevolgen van hechtingsprolemen?
Pleegkinderen, waarvan de ouder(s) niet of te weinig hebben kunnen voldoen aan de behoefte van het kind om contact en bescherming, hebben vaak een onveilige hechtingsrelatie met hun ouders ontwikkeld. De manier waarop kinderen dat uiten kan van kind tot kind verschillen: van afstandelijk gedrag tot zeer brutaal gedrag. Het is echter nooit te laat om nieuwe en positieve ervaringen met hechting op te doen, zelfs niet voor kinderen en jongeren die intensief teleurgesteld zijn door hun opvoeders. Op de website van het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) vindt u veel informatie over de oorzaken en gevolgen van hechtingsproblemen en hoe deze kunnen worden tegengegaan. – column ‘Hechting is een beschermingsmechanisme’POR ‘hechtingsproblemen, ervaringen van pleegouders’ column ‘een match met een gouden randje’ – Boekentip

Zorgen voor een kind met een “omgekeerd magneetje”, gaat je niet in de koude kleren zitten. Pleegmoeders Linda en Cormelie delen hun ervaringen met pleegkinderen met een verstoorde hechting in een ontroerend prentenboek.
Het meisje met het omgekeerde magneetje (online versie)

 

Netwerkpleegzorg en pleeggrootouders

Wat zijn de voor- en nadelen van een netwerkplaatsing?
Plaatsing in het eigen netwerk heeft vaak de voorkeur boven een plaatsing in een willekeurig pleeggezin, omdat de overgang voor het kind vaak minder groot is. Maar, naast de voordelen is er ook een aantal zaken die deze vorm van pleegzorg lastig kunnen maken. Gevoelens van loyaliteit spelen bijvoorbeeld vaak een grotere rol, niet alleen bij het pleegkind, maar ook de pleegouders kunnen in een spagaat komen. Meer over netwerkpleegzorg, Interview ‘Het is veel werk, veel geregel en veel emotie’

Nieuwe (bij)plaatsing

Wat doet een nieuwe plaatsing met een pleegkind, met de pleegouders en de eigen kinderen van pleegouders?
Een nieuwe plaatsing brengt veel veranderingen in de leefsituatie te weeg en roept vaak zowel positieve als negatieve emoties op. Het leren omgaan met elkaars gewoonten en gedrag is voor alle betrokkenen een moeilijke opdracht; voor pleegouders die het pleegkind moeten gaan opvoeden, maar zeker ook voor een pleegkind dat zich bij de start van de plaatsing vaak verlaten en alleen voelt. Meer over de wenperiodeAls u een bijplaatsing overweegt  – POR ‘Bijplaatsing, ervaringen van pleegouders’ – Interview ‘Het heeft zo moeten zijn’ – Column ‘Een nieuwe start’ – Column ‘Zo lang als nodig’

Oudercontact

Waarom is er een omgangsregeling tussen mijn pleegkind en zijn biologische ouders?
De ouders blijven altijd de ouders van hun kind. Los van het feit of ze in staat zijn een (emotionele) band aan te gaan met hun kind of een goede opvoeding kunnen bieden, ze hebben altijd een bepaalde plaats in het leven van het kind. Contacten tussen het kind en de ouders zijn belangrijk in verband met de identiteitsontwikkeling en het gevoel van eigenwaarde van het pleegkind. In het pleegcontract is dan ook een passage opgenomen dat de pleegouders hun medewerking verlenen aan een omgangsregeling. Meer over oudercontact – Oudercontact: handvatten per leeftijdscategorie – Interview Dè bezoekregeling bestaat niet

Wat zijn de mogelijkheden om rond de feestdagen extra aandacht te besteden aan het contact tussen biologische ouder(s) en hun kind, mijn pleegkind?
Feestdagen vieren we het liefst met diegenen die ons dierbaar zijn: ouders, broers en zussen, kinderen en vrienden. Bezinning, gezelligheid en samen zijn horen bij deze dagen. Dat geldt ook voor de biologische ouders en hun kinderen, uw pleegkind. Ook zij hebben hieraan behoefte. Lees hierover meer in deze artikelen:
Gezellig samen!Interview ‘We zijn allemaal onmisbaar voor hem’, POR Feestdagen zijn ultieme pleegdagen!, Column Acceptatie

Pesten

Kan ik iets doen tegen pesten?
Ieder kind plaagt weleens of wordt geplaagd. Hierdoor leert het omgaan met conflicten en het is daarmee een onderdeel van het opgroeien. Pesten is iets heel anders. Bij pesten is er sprake van een machtsongelijkheid tussen de pester en de gepeste. Bij pesten wordt een kind regelmatig, soms dagelijks en jarenlang, uitgescholden, gekleineerd, achtervolgd, afgeperst, geslagen. Het wordt niet uitgenodigd voor verjaardagspartijtjes of spullen worden afgepakt en kapot gemaakt. U als pleegouder kan hier iets tegen doen, of uw pleegkind nu de gepeste of juist de pester is. Meer over pesten

Praten met (pleeg)kinderen
Rouw en verlies

Hoe kan ik mijn pleegkind helpen met het verwerken van zijn verlies?
Kinderen rouwen in stapjes en vaak later dan volwassenen. De omgeving moet veilig genoeg zijn om emoties te uiten. Praten is voor kinderen niet altijd de ideale manier om gevoelens te uiten. Vaak willen ze iets doen, iets maken, of zich uiten in spel. Het komt geregeld voor dat een kind wanneer het ouder wordt, met vragen komt die al eerder zijn beantwoord, of opnieuw rouwt om ‘oud verdriet’. Dit heeft te maken met voortschrijdend begrip van concepten als: voor altijd, nooit en dood. Elk kind rouwt op zijn/haar eigen manier. U als pleegouder kunt uw pleegkind de ruimte geven om te rouwen en helpen. Meer over rouw en verlies

Seksualiteit, intimiteit en nabijheid

Mag ik mijn pleegkind knuffelen?
Als pleegouder moet u bewust omgaan met de afstand en nabijheid tot uw pleegkind. Het is niet altijd makkelijk te herkennen, maar in gedrag laten kinderen vaak al zien als u te dichtbij komt. Bij het bepalen van de gewenste afstand gaat u uit van de leeftijd van uw pleegkind (welke lichamelijke verzorging heeft het nodig?) en houdt u rekening met zijn/haar grenzen. Voorzichtigheid is geboden, maar krampachtig afstand bewaren is ook niet goed voor uw pleegkind. Meer informatie

Hoe ga ik om met grenzeloos en wervend gedrag van mijn pleegkind?
Kinderen leren vaak als vanzelf welke grenzen en omgangsregels er zijn. Voor pleegkinderen zijn deze echter niet altijd vanzelfsprekend en is het soms nodig ze te benoemen en afspraken te maken. Daarmee geeft u uw pleegkind een richtlijn waarin het houvast kan vinden. Belangrijk daarbij is dat het niet een groot en zwaar onderwerp wordt. Meer informatie

Straffen

Hoe corrigeer ik agressief gedrag van mijn pleegkind?
Soms willen pleegkinderen niet luisteren naar hun pleegouders en kunnen ze agressief gedrag tonen. Straffen helpt dan niet. Boos worden evenmin. Belonen van goed gedrag, daar voelen weinig mensen voor. De methodiek ‘ouderlijke aanwezigheid’ biedt een interessant alternatief. Het centrale uitgangspunt is dat de (pleeg)ouder het kind het gevoel geeft dat hij of zij er voor hem is, hem niet opgeeft. Meer over (niet) straffen

Tienerpleegzorg

Pleegpubers, leuk of lastig?
Een tiener zit in de ontwikkelingsfase waarin het de overgang maakt van afhankelijk zijn van volwassenen naar het verantwoordelijk zijn voor het eigen leven. Bij tienerpleegzorg verschuift het accent dan ook van “zorgen en helpen” naar “coachen en ondersteunen indien nodig”. Kennis van en begrip voor de sociale en fysieke veranderingen die de tiener doormaakt, draagt bij tot een positieve omgang met de tiener.
Meer over tienerpleegzorg Interview ‘Iedere tiener heeft zijn eigen gebruiksaanwijzing’Interview ‘Alle nieuwe dingen wennen’ – Column ‘Oma Tonnie en de vliegende stoelen’Interview ‘Ga in hun wereld staan en pak samen het probleem aan’ – Column ’18 jaar en dan…’

Veilig online

Mijn pleegkind is veel online. Hoe kan ik problemen voorkomen?
Het internet is een leefgemeenschap, net als het echte leven. Het is leuk, je kunt makkelijk met anderen contact maken en er valt heel veel te ontdekken. Daardoor kent het ook vele risico’s. Zorg dat u mediawijs bent en ondersteun uw kinderen in hun online gedrag. MediagebruikTips voor (pleeg)ouders

Waarden en normen

Hoe ga ik om met de andere culturele achtergrond van mijn pleegkind?
Pleegkinderen worden dikwijls geconfronteerd met waarden en normen die in strijd zijn met elkaar: wat thuis gewoon is, is in het pleeggezin raar of omgekeerd. Pleegkinderen komen daardoor soms in de knoei, maar ook voor pleegouders is het best weleens lastig. Vooral voor en aan het begin van de plaatsing is het belangrijk verwachtingen uit te spreken, je in te leven in de ander en elkaar te helpen bij het wennen aan de nieuwe situatie. Verdiep je in het kind, geef het kind de ruimte en zoek samen naar een compromis. Meer over waarden en normen

Weekendpleegzorg

Waarom weekendpleegzorg? 
Weekendpleegzorg kan heel belangrijk zijn voor een kind. Het doorbreekt vaak de negatieve vicieuze cirkel waarin het zich met de ouder(s) bevindt. Het geeft het kind het gevoel dat het ertoe doet, dat het waardevol en geliefd is. Weekendpleegouders laten het kind zien hoe het kan zijn om in een gezin te wonen. En dat neemt een kind zijn hele leven mee.
Meer over weekendpleegzorg – Interview ‘Als je het maar met plezier doet’ – Interview ‘Altijd welkom’

Kunt u uw vraag of onderwerp niet vinden? Probeer dan eens de zoekfunctie rechtsboven op deze pagina.

Aanbevolen literatuur/websites:
Jij boft dat je mij hebt, Marga Baas en Anja Breijer, 2011. €19,95.
Verhalen van direct betrokkenen: natuurlijke ouders, pleegkinderen en pleegouders. Het is een boek dat een realistisch beeld biedt van de vele facetten van pleegzorg. Tranen van verdriet worden dan ook afgewisseld met tranen van vreugde. Het is ook een praktisch boek door de literatuurlijst, webadressen en een verklarende woordenlijst.

Ik noem je bij je naam. Verhalen over loslaten en opvoeden door een pleegouder, Gerda Kruiger, 2013. €12,50
Ontroerende verhalen over opvoeden en loslaten van (pleeg-)kinderen. Auteur Gerda is al jaren pleegmoeder in hart en nieren. In de loop der jaren heeft zij samen met Piet, haar man, veel kinderen een thuis in haar gezin gegeven. Een liefdevol vasthouden en dan weer loslaten. Elk kind was anders en bracht zijn eigen karakter en eigenschappen en kwetsbaarheid mee. De columns van Gerda gaan over het vallen en opstaan als (pleeg-)ouder en over de kinderen die aan hun gezin zijn toevertrouwd.

De zorg voor pleegkinderen. Kinderpsychologie in de praktijk, Anne Maaskant en Anouk Reinders, 2013. €19,99
Pleegkinderen hebben vaak veel spanning en gevoelens van onveiligheid ervaren. Wat zijn de gevolgen voor hun ontwikkeling, en hoe kunnen pleegouders hiermee omgaan? In dit boek maken voorbeelden, tips en adviezen vanuit de dagelijkse praktijk duidelijk hoe (aanstaande) pleegouders, hulpverleners en leerkrachten met pleegkinderen kunnen omgaan. Het beantwoordt vragen als: met welke problemen krijgen pleegkinderen en hun pleegouders vaak te maken? Wat betekent het voor de ouders bij wie een kind uit huis geplaatst is? En wat betekent het voor het betrokken kind?

Ton en Toya, een reis door de jeugdhulpverlening, Margreet Louwers
(Voor)leesboek speciaal voor kinderen vanaf 6 jaar dat, in voor kinderen begrijpelijke taal, uitleg geeft over wat er allemaal gebeurt als je in de jeugdhulpverlening terecht komt. De verhalen zijn met veel inlevingsvermogen geschreven en maken duidelijk met welke bedoeling bepaalde maatregelen worden genomen en wat kinderen daarvan kunnen verwachten. Meer informatie